ఆర్భాటం భారీగా.. నాణ్యత అట్టడుగున!

– అంబేద్కర్ విగ్రహానికీ రాజకీయ రంగు పులమడమేనా జగన్ రెడ్డి?

– రూ.400 కోట్ల ఖర్చు.. రెండేళ్లు కూడా గడవకముందే నిర్వహణ ప్రశ్నార్థకం

డాక్టర్ బీఆర్ అంబేద్కర్ అంటే ఒక విగ్రహం కాదు.. ఒక సిద్ధాంతం. సామాజిక న్యాయం, సమానత్వం, రాజ్యాంగ విలువలకు ప్రతీక. అలాంటి మహనీయుడి స్మారకాన్ని నిర్మించేటప్పుడు ప్రభుత్వాలకు ఉండాల్సింది రాజకీయ ప్రచారం కాదు.. తరతరాలు గుర్తుంచుకునేలా నాణ్యతతో నిర్మించాలన్న బాధ్యత. కానీ విజయవాడలోని అంబేద్కర్ స్మృతివనంలోని భారీ విగ్రహం విషయంలో ఇప్పుడు అదే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. విజయవాడ స్వరాజ్ మైదానంలో నిర్మించిన అంబేద్కర్ స్మృతివనం, 125 అడుగుల విగ్రహం, ఇతర నిర్మాణాలతో కలిపి సుమారు రూ.404.35 కోట్ల వ్యయంతో రూపొందింది. 2024 జనవరి 19న అప్పటి సీఎం జగన్‌ ఈ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు. అంత భారీ మొత్తంలో ప్రజాధనం వెచ్చించి నిర్మించిన స్మారకానికి రెండేళ్లు కూడా పూర్తికాకముందే తుప్పు సమస్యలు తలెత్తడం, మరమ్మతులు చేయాల్సిన పరిస్థితి రావడం సహజంగానే నిర్మాణ నాణ్యతపై అనుమానాలకు తావిస్తోంది. ఇది కేవలం ఒక నిర్మాణానికి సంబంధించిన సమస్యగా చూడలేం. ప్రజాధనంతో చేపట్టిన ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుల్లో నాణ్యత ప్రమాణాలు ఎంతవరకు పాటించారన్నదే అసలు ప్రశ్న.

ఆవిష్కరణపై ఉన్న శ్రద్ధ.. నాణ్యతపై ఎందుకు లేదు? :

భారీ ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించడం, ఆవిష్కరణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం రాజకీయంగా ఆకర్షణీయంగా ఉండొచ్చు. కానీ ఒక స్మారక నిర్మాణం విలువ దాని ఆవిష్కరణ రోజుతో ముగిసిపోదు. దశాబ్దాల పాటు నిలబడేలా నిర్మించడమే అసలు విజయానికి కొలమానం. అంబేద్కర్ విగ్రహం విషయంలో కూడా అదే జరగాల్సింది. నిర్మాణం పూర్తయిందా? ఉపయోగించిన లోహాల నాణ్యత ఏమిటి? తుప్పు నిరోధక చర్యలు ఎలా చేపట్టారు? వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రక్షణ పూతలు, నిర్వహణ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేశారా? కాంట్రాక్టు నిబంధనల్లో నాణ్యత, నిర్వహణకు ఎలాంటి బాధ్యతలు పెట్టారు? అన్న ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన సమాధానాలు ఉండాలి. ప్రాజెక్టు వ్యయం రూ.404.35 కోట్లకు చేరినట్లు అప్పట్లో అధికారికంగా వెల్లడైంది. విగ్రహంలో సుమారు 400 మెట్రిక్ టన్నుల ఉక్కు, 120 మెట్రిక్ టన్నుల కాంస్యం వినియోగించినట్లు కూడా వివరాలు వెలువడ్డాయి. ఇంత భారీ స్థాయిలో నిర్మించిన స్మారకానికి నిర్వహణ సమస్యలు ఇంత త్వరగా తలెత్తితే, నిర్మాణ దశలో నాణ్యత నియంత్రణ ఎంత కఠినంగా జరిగిందన్నది పరిశీలించాల్సిందే.

ప్రారంభోత్సవం ముఖ్యమా.. పూర్తి స్థాయి పనులు ముఖ్యమా? :

గత ప్రభుత్వ హయాంలో అనేక ప్రాజెక్టులను పనులు పూర్తికాకముందే ప్రారంభించారన్న విమర్శలు వచ్చాయి. అంబేద్కర్ స్మృతివనం విషయంలోనూ అదే తరహా తొందరపాటు జరిగిందా అన్న చర్చ ఇప్పుడు మరోసారి ముందుకు వస్తోంది. ఒక ప్రాజెక్టును ప్రారంభించడం అంటే కేవలం ఒక ఫలకాన్ని ఆవిష్కరించడం కాదు. దానికి సంబంధించిన అన్ని అనుబంధ పనులు, మౌలిక సదుపాయాలు, నిర్వహణ వ్యవస్థలు పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి రావాలి. లేదంటే ప్రజల సొమ్ముతో నిర్మించిన నిర్మాణం ప్రారంభోత్సవం రోజునే రాజకీయ ప్రచార వస్తువుగా మారిపోతుంది. ఆ తర్వాత దాని నిర్వహణ, లోపాలు, మరమ్మతుల భారం మాత్రం తదుపరి ప్రభుత్వాలపై పడుతుంది. వెలిగొండ వంటి ప్రాజెక్టుల విషయంలోనూ పనులు పూర్తికాకముందే ప్రారంభోత్సవాలపై అప్పట్లో విమర్శలు వచ్చిన విషయం తెలిసిందే. అదే విధమైన తొందరపాటు ఇక్కడ కూడా జరిగిందా? అన్నది ప్రభుత్వం సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సిన అంశం.

లోపాలు బయటపడితే మరమ్మతులు చేయడం తప్పా? :

ఇక్కడ కూటమి ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న మరమ్మతు చర్యలను కూడా రాజకీయ కోణంలో చూడాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రజాధనంతో నిర్మించిన ఆస్తిని కాపాడటం ప్రభుత్వ బాధ్యత. అంబేద్కర్ విగ్రహానికి నష్టం కలగకుండా అవసరమైన మరమ్మతులు, రక్షణ చర్యలు చేపట్టడం తప్పనిసరి. కానీ అదే సమయంలో అసలు లోపం ఎందుకు వచ్చిందో కూడా తేలాలి. మరమ్మతులు చేయడం ఒక పరిష్కారం అయితే.. లోపానికి బాధ్యత ఎవరిది అన్నది గుర్తించడం మరో ముఖ్యమైన బాధ్యత. ప్రజల సొమ్ముతో నిర్మించిన ప్రతిష్టాత్మక నిర్మాణానికి రెండేళ్లలోనే ఇలాంటి పరిస్థితి వస్తే, నాణ్యత ప్రమాణాలపై సమగ్ర సాంకేతిక పరిశీలన జరగాలి. అవసరమైతే నిర్మాణ సంస్థ, పర్యవేక్షణ సంస్థలు, సంబంధిత అధికారుల బాధ్యతను కూడా నిర్ధారించాలి.

రూ.90 కోట్ల కళా వేదికను ఎవరు నిర్మించారన్నదేనా రాజకీయమంతా? :

ఇక అంబేద్కర్ స్మృతివనంలో నిర్మించిన కళా వేదిక విషయంలోనూ రాజకీయ క్రెడిట్ కోసం పోటీ మొదలవడం మరింత విచిత్రంగా కనిపిస్తోంది. కొత్తగా నిర్మించిన డాక్టర్ బీఆర్ అంబేద్కర్ కళా వేదికను ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రారంభించారు. ఈ కన్వెన్షన్ కేంద్రాన్ని ఏపీఐఐసీ ద్వారా దాదాపు రూ.90 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించినట్లు సమకాలీన వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి. అలాంటి నిర్మాణాన్ని ఎవరు ప్రారంభించారు, ఎవరి హయాంలో పనులు జరిగాయి అనే దానికంటే.. ప్రజలకు ఉపయోగపడే మౌలిక వసతిగా అది ఎంతకాలం నిలుస్తుందన్నదే ముఖ్యం. కానీ నిర్మాణం తమదే అన్న ప్రచారం కోసం వైసీపీ వర్గాలు, కార్యకర్తలు హడావుడి చేయడం మాత్రం రాజకీయ స్వార్థానికి నిదర్శనంగా కనిపిస్తోంది. చంద్రబాబు ప్రభుత్వం నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసి ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెచ్చిందంటే దానిని వాస్తవాల ఆధారంగా చర్చించాలి. అంతే తప్ప ఎవరి హయాంలో ఆలోచన వచ్చింది, ఎవరి హయాంలో ప్రారంభమైంది అంటూ రాజకీయ యాజమాన్య హక్కుల కోసం పోటీ పడటం అంబేద్కర్ ఆశయాలకు ఏమాత్రం గౌరవం కాదు.

అంబేద్కర్ పేరుతో రాజకీయాలు కాదు.. ఆయన ఆశయాల అమలు కావాలి :

అంబేద్కర్‌ను గౌరవించడం అంటే భారీ విగ్రహాలు నిర్మించడం మాత్రమే కాదు. ఆయన ఆలోచించిన సమానత్వాన్ని ఆచరణలో పెట్టాలి. బడుగు, బలహీన వర్గాలకు విద్య, ఉపాధి, ఆర్థిక అవకాశాలు అందించాలి. సామాజిక వివక్షను తొలగించాలి. రాజ్యాంగ విలువలను కాపాడాలి. రూ.400 కోట్లకు పైగా ఖర్చు చేసి నిర్మించిన విగ్రహం నాణ్యతపై ప్రశ్నలు తలెత్తినప్పుడు దానికి సమాధానం చెప్పాల్సింది రాజకీయ నినాదాలతో కాదు.. వాస్తవాలతో. లోపాలు ఉంటే సరిచేయాలి. ఎవరి నిర్లక్ష్యం వల్ల వచ్చాయో తేల్చాలి. ప్రజాధనానికి బాధ్యత వహించాలి. అంబేద్కర్ విగ్రహం మీద తుప్పు పడటం కంటే ప్రమాదకరమైనది.. ఆ విగ్రహం పేరుతో రాజకీయాలపై తుప్పు పట్టడం. ఒకవైపు కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసి నిర్మాణాలు చేసి, మరోవైపు వాటి నాణ్యతపై ప్రశ్నలు తలెత్తితే ప్రజలకు నష్టం. మరోవైపు తదుపరి ప్రభుత్వం వాటిని బాగు చేస్తే దానికీ రాజకీయ రంగు పులమడం మరింత దురదృష్టకరం. అంబేద్కర్‌కు నిజమైన నివాళి కావాలంటే ఆయన విగ్రహం దృఢంగా నిలబడాలి. అంతకంటే ముఖ్యంగా ఆయన ఆశయాలు సమాజంలో దృఢంగా నిలబడాలి. రాజకీయ పార్టీలకు కావాల్సింది ఆ క్రెడిట్ కాదు.. ఆ బాధ్యత. ప్రజలకు కావాల్సింది ప్రచారం కాదు.. నాణ్యతతో కూడిన శాశ్వత నిర్మాణాలు.

జమ్ము సాయి కల్యాణ్,

పొలిటికల్ అనలిస్టు.