తేడా తెలియదా.. జగన్ రెడ్డి?

– అవగాహన లేని వాదనలతో అసలు సమస్యను పక్కదారి పట్టించడమేనా?

రాజకీయాల్లో విమర్శలకు విలువ ఉండాలంటే అందులో వాస్తవం ఉండాలి. ఆరోపణలకు బలం రావాలంటే కనీస అవగాహన ఉండాలి. ముఖ్యంగా ఒక రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన వ్యక్తి మాట్లాడుతున్నప్పుడు ప్రజలు మరింత బాధ్యతాయుతమైన వివరణను ఆశిస్తారు. కానీ ఇటీవల పులివెందుల ఎమ్మెల్యే జగన్‌ రెడ్డి చేసిన కొన్ని వ్యాఖ్యలు చూస్తే.. విమర్శించాలనే ఆతృతలో విషయాల మధ్య తేడాలనే మరిచిపోయారా అన్న ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్‌ (ఏపీపీఎస్సీ), ఉపాధ్యాయ నియామకాల కోసం నిర్వహించే డీఎస్సీకి మధ్య ఉన్న మౌలికమైన తేడాను కూడా ఒకేలా చూపించే ప్రయత్నం చేయడం రాజకీయ విమర్శల స్థాయిని ఎక్కడికి తీసుకెళ్లిందో చెప్పకనే చెబుతోంది.

ఏపీపీఎస్సీ ఒకటి.. డీఎస్సీ మరొకటి :
ఏపీపీఎస్సీ అనేది రాష్ట్ర స్థాయి నియామక వ్యవస్థ. ప్రభుత్వంలోని వివిధ శాఖల్లో గ్రూప్‌-1, గ్రూప్‌-2 వంటి పలు రకాల ఉద్యోగాల నియామకాలకు రాష్ట్ర స్థాయిలో పరీక్షలు, ఎంపిక ప్రక్రియలు నిర్వహించడం దాని పరిధిలోకి వస్తుంది. మరోవైపు డీఎస్సీ ప్రధానంగా ఉపాధ్యాయ పోస్టుల భర్తీకి సంబంధించిన ఎంపిక ప్రక్రియ. జిల్లా స్థాయిలో నియామక వ్యవస్థకు అనుగుణంగా దాని ప్రక్రియ సాగుతుంది. ఈ రెండు వ్యవస్థలకు మధ్య తేడా తెలియని వ్యక్తి సాధారణ రాజకీయ కార్యకర్త అయితే పెద్దగా ఆశ్చర్యపోవాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన వ్యక్తి.. తన మాటల్లో ఈ రెండింటినీ ఒకే గాటన కట్టేలా మాట్లాడితే మాత్రం ప్రశ్నలు రావడం సహజం. అందుకే మంత్రి నారా లోకేశ్‌ ఈ వ్యాఖ్యలపై ఎద్దేవా చేస్తూ ప్రశ్నలు సంధించడం కూడా రాజకీయంగా చర్చకు దారితీసింది. విషయం చిన్నదే అనిపించవచ్చు. కానీ అసలు సమస్య అక్కడే ఉంది. ఒక విషయం మీద తీవ్ర ఆరోపణలు చేయాలంటే ముందు ఆ వ్యవస్థ ఎలా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవాలి. లేకపోతే “అడుసు తొక్కనేల.. కాలు కడగనేల” అన్న సామెత చందంగా మారిపోతుంది.

డీఎస్సీపై నలభై రోజులుగా సాగుతున్న రాజకీయం :
డీఎస్సీ వ్యవహారంపై వైసీపీ నేతలు కొంతకాలంగా తీవ్ర ఆరోపణలు చేస్తున్నారు. పరీక్ష నిర్వహణపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తూ న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించారు. వివిధ అంశాలపై కేసులు కూడా వేశారు. అయితే న్యాయస్థానాల్లో ఆ వాదనలు నిలబడకపోవడం, అధికారులు తమవైపు నుంచి వివరణలు ఇవ్వడం జరిగాయి. అక్కడితో ఆగాల్సిన విషయం రాజకీయ వేదికలపై మాత్రం కొనసాగింది. పరీక్షకు ముందు నుంచే డీఎస్సీని నిలిపివేయాలని డిమాండ్లు వచ్చాయి. పరీక్ష పూర్తయిన తర్వాత కూడా అదే అంశాన్ని పట్టుకుని ప్రభుత్వంపై విమర్శలు కొనసాగాయి. ఇంతకీ ప్రభుత్వ వివరణ ఏమిటి? పరీక్ష ఎలా నిర్వహించారు? ప్రశ్నపత్రాల రూపకల్పన ఎలా జరిగింది? ప్రశ్నలు యాదృచ్ఛికంగా అభ్యర్థులకు చేరే విధానం ఏమిటి? క్రీడా కోటా ఎలా అమలైంది? జీఓ నంబర్‌ 4కు సంబంధించిన అంశాలు ఏమిటి? ఒకరికి ఒకరు నిష్పత్తి, ఒకరికి నలుగురు నిష్పత్తి వంటి ఎంపిక ప్రక్రియల వెనుక ఉన్న నిబంధనలు ఏమిటి? అనే అంశాలపై ప్రభుత్వం ఇప్పటికే శాసనసభలోనూ వివరించింది. అంటే సందేహాలకు సమాధానం చెప్పే ప్రయత్నం జరగలేదని చెప్పే పరిస్థితి లేదు. అధికారుల వివరణ ఉంది. ప్రభుత్వ వివరణ ఉంది. శాసనసభలో మంత్రి సమాధానం ఉంది. అయినా అదే ఆరోపణను పదేపదే తిప్పి చెప్పడం వెనుక అసలు ఉద్దేశం ఏమిటన్నది ప్రజలు ఆలోచించాల్సిన విషయం.

163 మందిపై ఆందోళన.. 16 వేల మంది సంగతేంటి? :
జగన్‌ రెడ్డి తాజా వాదనలో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం 163 మంది గ్రూప్‌-1 అధికారుల భవిష్యత్తుపై ఆందోళన వ్యక్తం చేయడం. ఉద్యోగాల్లో చేరి కొంతకాలం పనిచేస్తున్న 163 మంది జీవితాలను ప్రభుత్వం నాశనం చేయడానికి కుట్ర చేస్తోందని ఆరోపిస్తున్నారు. ఎవరైనా ఉద్యోగి భవిష్యత్తు దెబ్బతినకూడదనడం తప్పు కాదు. ఉద్యోగుల సమస్యలపై మాట్లాడటం ప్రతిపక్ష నాయకుడి బాధ్యతలో భాగమే. కానీ అదే ప్రమాణాన్ని మిగిలిన వారికి కూడా వర్తింపజేయాలి కదా! డీఎస్సీ ద్వారా ఉపాధ్యాయ ఉద్యోగాలు పొందిన వేలాది మంది అభ్యర్థుల భవిష్యత్తు కూడా అంతే ముఖ్యం. ఒకవైపు 163 మంది గురించి ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తూ, మరోవైపు వేలాది మంది ఉపాధ్యాయ అభ్యర్థుల నియామక ప్రక్రియను ప్రశ్నించడం వెనుక ఉన్న రాజకీయ ఉద్దేశం ఏమిటి? అన్న ప్రశ్న సహజంగానే వస్తుంది. “ఒక చేత్తో చప్పట్లు పడవు” అన్న సామెత గుర్తుకొస్తుంది. ఒక వ్యవహారంపై అభ్యంతరం ఉంటే.. ఆధారాలు చూపాలి. తప్పు ఎక్కడ జరిగిందో నిర్దిష్టంగా చెప్పాలి. న్యాయపరంగా, పరిపాలనాపరంగా ప్రశ్నించాలి. అంతేకానీ సమాధానాలు వచ్చినా అదే ఆరోపణను మరో రూపంలో పునరావృతం చేస్తే దానిని ప్రజలు రాజకీయ ప్రచారంగానే చూడాల్సి వస్తుంది.

సభలో ప్రశ్నించకుండా.. సభ బయట ఆందోళన ఎందుకు? :
ప్రతిపక్షానికి శాసనసభ అనేది అత్యంత కీలకమైన వేదిక. ప్రభుత్వాన్ని నిలదీయాలంటే అక్కడే ప్రశ్నించాలి. అధికార పక్షం సమాధానం చెప్పేలా చేయాలి. సమాధానం సంతృప్తికరంగా లేకపోతే మరిన్ని ప్రశ్నలు అడగాలి. ఇదే ప్రజాస్వామ్య పద్ధతి. కానీ సభలో చర్చకు అవకాశం వచ్చినప్పుడు ఆ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోకుండా, సభా కార్యక్రమాలను అడ్డుకునే ప్రయత్నం చేసి, ఆ తర్వాత బయటకు వచ్చి నిరసన చేయడం ప్రజలకు ఎంతవరకు అర్థమవుతుందన్నదే అసలు ప్రశ్న. ఇది కేవలం ఒక పార్టీకి సంబంధించిన విషయం కాదు. ప్రతిపక్షం బలంగా ఉండటం ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరం. కానీ బలమైన ప్రతిపక్షం అంటే సభను అడ్డుకోవడం కాదు. బలమైన ప్రతిపక్షం అంటే ప్రభుత్వాన్ని ఆధారాలతో నిలదీయడం. ప్రత్యామ్నాయ విధానాలను సూచించడం. ప్రజా సమస్యలను ముందుకు తీసుకురావడం.

ప్రతిపక్ష హోదాపై అంత ఆరాటం ఎందుకు? :
ఇటీవలి వ్యాఖ్యల్లో జగన్‌ రెడ్డి పదేపదే “ప్రతిపక్షం” అనే పదాన్ని ప్రస్తావించడం కూడా రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చకు దారితీసింది. వైసీపీ రాష్ట్రంలో ప్రతిపక్ష పార్టీ కాదని ఎవరూ చెప్పడం లేదు. అయితే శాసనసభలో అధికారిక ప్రతిపక్ష నేత హోదాకు సంబంధించిన నిబంధనలు, సంఖ్యాబలం, సభా సంప్రదాయాలు వేర్వేరు అంశాలు. ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా ఉండాలి. ప్రతిపక్ష హోదా అనేది వ్యక్తిగతంగా కోరుకుంటే లభించే పదవి కాదు. అది సభా నిబంధనలు, రాజ్యాంగ వ్యవస్థ, శాసనసభలోని సంఖ్యాబలం వంటి అంశాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. “నాకు కావాలి.. కాబట్టి ఇవ్వాలి” అనే విధంగా ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ పనిచేయదు. అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ప్రజలు నిర్ణయిస్తారు. ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పుడు కూడా ప్రజలే నిర్ణయిస్తారు. ఎన్నికల్లో ప్రజలు ఇచ్చిన తీర్పును అంగీకరించడమే ప్రజాస్వామ్యానికి తొలి లక్షణం.

అధికారం పోయిన బాధేనా.. ప్రజా సమస్యలపై ఆవేదనా? :
జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి రాజకీయ విమర్శలను పరిశీలిస్తే ఒక విషయం పదేపదే కనిపిస్తోందన్న విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతి పనిలో తప్పు వెతకడం ఒకటైతే, ప్రత్యామ్నాయాన్ని సూచించడం మరోటి. నిర్మాణాత్మక ప్రతిపక్షం రెండో దారిని ఎంచుకోవాలి. అమరావతి నిర్మాణం జరిగితే అభ్యంతరం. పరిశ్రమలు వస్తే అభ్యంతరం. డేటా సెంటర్లు వస్తే అభ్యంతరం. వైద్య కళాశాలల విషయంలో ఆరోపణలు. పోలవరం విషయంలో విమర్శలు. ఇప్పుడు డీఎస్సీ, ఏపీపీఎస్సీ అంశాలు. విమర్శలు చేయకూడదని ఎవరూ చెప్పడం లేదు. కానీ ప్రతి అంశాన్నీ రాజకీయ యుద్ధంగా మార్చితే అసలు సమస్యలు ఎక్కడ మిగులుతాయి? ప్రతిపక్షం పని ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టే తేదీ కోసం ఎదురుచూడటం మాత్రమే కాదు. ప్రభుత్వం ఎక్కడ తప్పు చేస్తే అక్కడ నిలదీయడం, ఎక్కడ మంచి చేస్తే అక్కడ అభినందించడం, ప్రజలకు ఉపయోగపడే విధానాలపై సూచనలు చేయడం కూడా ప్రతిపక్ష బాధ్యతే.

ప్రజలు అన్నీ గమనిస్తున్నారు :
రాజకీయ నాయకులు ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ప్రజలు వినేవాళ్లు మాత్రమే కాదు.. గమనించేవాళ్లు కూడా. ఎవరు ఏ అంశంపై ఎప్పుడు మాట్లాడుతున్నారు? ఎందుకు మాట్లాడుతున్నారు? ఒకసారి చెప్పిన మాటకు మరుసటి రోజు విరుద్ధంగా ఎందుకు మాట్లాడుతున్నారు? సభలో ఒక విధంగా, బయట మరో విధంగా ఎందుకు వ్యవహరిస్తున్నారు? అన్నది ప్రజలు గమనిస్తూనే ఉంటారు. రాజకీయంగా ఎంత పెద్ద ఆరోపణ చేసినా.. దానికి ఆధారం లేకపోతే అది ఎక్కువకాలం నిలబడదు. అదే విధంగా చిన్న సందేహాన్ని కూడా సరైన ఆధారాలతో వివరించగలిగితే ప్రజలు దాన్ని స్వీకరిస్తారు. అందుకే డీఎస్సీ వ్యవహారంలోనూ అదే ప్రమాణం వర్తించాలి. పరీక్షలో తప్పు జరిగిందని చెబితే ఎక్కడ జరిగిందో చెప్పాలి. ఏ నిబంధన ఉల్లంఘించారో చెప్పాలి. ఎవరు బాధ్యులో చెప్పాలి. న్యాయస్థానం ముందు నిలబడగల ఆధారాలు చూపాలి. ఇవేవీ లేకుండా పదేపదే ఆరోపణలు చేస్తే చివరకు ఆరోపణలే బలహీనపడతాయి.

ప్రతిపక్షానికి ప్రజలే అసలు బలం :
ప్రతిపక్ష నేతకు ప్రత్యేక హోదా ఉండొచ్చు.. లేకపోవచ్చు. కానీ ప్రజల్లో ఉన్న బలం హోదాతో రాదు. ప్రజా సమస్యలపై పోరాడితే వస్తుంది. సభలో సమర్థంగా మాట్లాడితే వస్తుంది. ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తే వస్తుంది. మంచి ప్రత్యామ్నాయాన్ని చూపిస్తే వస్తుంది. ప్రజలు ఇచ్చిన తీర్పును గౌరవించి, ఐదేళ్ల పాటు ప్రభుత్వాన్ని ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో ఎదుర్కోవడం ప్రతిపక్ష ధర్మం. ప్రభుత్వం తప్పు చేస్తే ఆధారాలతో నిలదీయాలి. ప్రజలకు ఇబ్బంది కలిగించే నిర్ణయాలను వ్యతిరేకించాలి. అవసరమైతే న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించాలి. కానీ ప్రతి అంశాన్నీ రాజకీయ ప్రయోజనం కోసం ఉపయోగించాలనే ప్రయత్నం చేస్తే.. చివరకు రాజకీయ విశ్వసనీయతే దెబ్బతింటుంది. “గాలి మాటలకు గోడలు కూలవు” అన్నట్టుగా.. ఆరోపణలతో ప్రభుత్వాలు పడిపోవు. ప్రజలు నిర్ణయించినప్పుడు మాత్రమే ప్రభుత్వాలు మారుతాయి.

చివరికి ప్రజల తీర్పే తుది తీర్పు :
ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారం శాశ్వతం కాదు. ప్రతిపక్షం కూడా శాశ్వతం కాదు. ఈ రోజు అధికారంలో ఉన్నవారు రేపు ప్రతిపక్షంలో ఉండవచ్చు. ఈ రోజు ప్రతిపక్షంలో ఉన్నవారు రేపు అధికారంలోకి రావచ్చు. కానీ ఆ మార్పును నిర్ణయించేది నాయకుల కోరికలు కాదు.. ప్రజల తీర్పు. అందుకే ప్రతిపక్షం తన పాత్రను హోదాతో కొలవడం మానేసి.. ప్రజా సమస్యలతో కొలవాల్సిన సమయం వచ్చింది. పదవి కోసం ఆరాటపడటం కన్నా ప్రజల కోసం పోరాడటం ముఖ్యం. ఆరోపణలు చేయడం కన్నా ఆధారాలు చూపడం ముఖ్యం. సభను అడ్డుకోవడం కన్నా సభలో ప్రశ్నించడం ముఖ్యం. ఒకే అంశాన్ని పదేపదే రాజకీయ అస్త్రంగా వాడటం కన్నా ప్రజలకు ఉపయోగపడే ప్రత్యామ్నాయాన్ని చూపడం ముఖ్యం. ఏపీపీఎస్సీకి డీఎస్సీకి తేడా తెలియకపోవడం ఒక పొరపాటు కావచ్చు. మర్చిపోవడం కావచ్చు. రాజకీయ వాదనలో భాగంగా జరిగి ఉండవచ్చు. కానీ ఆ పొరపాటును సరిదిద్దుకోవడం కంటే దానిని సమర్థించుకోవడమే పెద్ద సమస్యగా మారుతుంది. రాజకీయాల్లో మాటలు ఒక్కసారి బయటకు వస్తే వెనక్కి తీసుకోవడం కష్టం. అందుకే “నోరు మంచిదైతే ఊరు మంచిదవుతుంది” అన్న పెద్దల మాటను నాయకులు గుర్తుంచుకోవాలి. ప్రజలు కోరుకునేది అంతులేని రాజకీయ యాగీ కాదు.. నిజం ఏమిటో, తప్పు ఎక్కడ జరిగిందో, తమకు ఉపయోగం ఏమిటో చెప్పే బాధ్యతాయుతమైన రాజకీయ నాయకత్వం. చివరికి ఎవరు ఏ హోదాలో ఉన్నారన్నది కాదు.. ప్రజల మనసుల్లో ఎవరి మీద విశ్వాసం ఉందన్నదే రాజకీయ భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది. ఆ తీర్పు కోసం ప్రజలు సిద్ధంగా ఉన్నారు. మిగిలింది రాజకీయ నాయకులు తమ తమ పాత్రలను ఎంత నిజాయితీగా పోషిస్తారన్నదే.

జమ్ము సాయి కల్యాణ్,

పొలిటికల్ అనలిస్టు.