తుపాను వెళ్లిపోయి వారానికి పైగానే అయ్యింది. పొలాల్లో నీరు ఆరిపోయింది. రైతులు తమ నష్టాలను మర్చిపోయి మళ్లీ వ్యవసాయ పనుల్లో నిమగ్నమైపోయారు. అలాంటి సమయంలో వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్. జగన్ మోహన్ రెడ్డి ‘‘రైతుల పరామర్శ’’ పేరుతో ఊరేగింపుగా చేసిన యాత్ర ప్రజల్లో ఒక్క చైతన్యాన్ని కూడా రగిలించలేకపోయింది. ప్రజలు ఎదురుచూసింది ఒక సానుభూతి పూర్వక నాయకుడిని.. కానీ వచ్చినది కెమెరాల కోసం, మీడియా ఫోటోల కోసం నాటకం ఆడే ఒక రాజకీయ నటుడు.

రైతుల కష్టాలపై కెమెరా షో :

తుపాను దెబ్బతో నష్టపోయిన ప్రాంతాల్లో జగన్ పరామర్శ యాత్ర ప్రారంభమైనప్పటి నుంచే అది ఒక స్క్రిప్టెడ్ డ్రామాగా కనిపించింది. వేదికలు సిద్ధం చేశారు, ప్రజలను బస్సుల్లో తరలించారు, భద్రతా సిబ్బంది లాఠీలతో గుంపులను నెట్టేశారు. రైతులను పరామర్శిస్తానన్న ఉద్దేశంతో వచ్చిన వ్యక్తి, వారి మోపెరట బురదలో అడుగు పెట్టే ధైర్యం కూడా చేయలేదు. ‘‘సానుభూతి’’ అన్న పదం ఆయనకు ఫోటో అవకాశంగా మారిపోయింది. రైతుల కన్నీటి తడి నేలపై పాదం పెట్టని నాయకుడు, పచ్చని జెండా ఊపి తుపానుపై రాజకీయాలు ఆడడం మాత్రమే చేశారు.

పంటల బీమా – అబద్ధాల రాజ్యం :

జగన్ ప్రసంగాల్లో ఒకటి ప్రధాన అంశం పంటల బీమా. ‘‘మేమే రైతులకు పంట బీమా అందించిన మొదటి ప్రభుత్వం’’ అంటూ ఆయన చెప్పిన మాటలు వినగానే ప్రజలు కళ్లుమూసుకుని నవ్వుకున్నారు. ఎందుకంటే సత్యం వేరే ఉంది. మూడేళ్ల పాటు ఆయన ప్రభుత్వం పంటల బీమా ప్రీమియం కూడా కట్టలేదు. ఈ విషయాన్ని స్వయంగా కేంద్ర మంత్రి పార్లమెంటులో ప్రకటించారు. అదే సమయంలో వేలాది మంది రైతులు వరదలతో, తుఫాన్లతో నష్టపోయినా ప్రభుత్వం ఒక్కసారి కూడా వెనక్కి తిరిగి చూడలేదు.

అదీ కాకుండా ‘‘ఇన్‌పుట్ సబ్సిడీ’’ పేరుతో రైతులను మోసం చేశారు. కొన్ని వేల రూపాయల నష్టాన్ని భరించిన రైతులకు వెయ్యి రూపాయలు కూడా రాలేదు. అసలైన నష్టపోయిన రైతుల కంటే, వైసీపీ నేతల బంధువులు, వాలంటీర్ల పరిచయస్తులే ఆ సబ్సిడీ డబ్బులు దోచుకున్నారు. ‘‘జగనన్న’’ పేరు పెట్టిన ప్రతి పథకం చివరికి “జగన్ మనుషుల’’ లాభాల దిశగా మాత్రమే వెళ్లింది.

మద్దతు ధర.. గుర్తులేని స్థిరీకరణ నిధి :

జగన్ ‘‘మా ప్రభుత్వం రైతులకు మద్దతు ధర ఇచ్చింది, స్థిరీకరణ నిధి ఏర్పరచింది’’ అని చెప్పడం రైతులకే ఆశ్చర్యంగా మారింది. అలాంటి నిధి ఎక్కడ ఉందో, ఎప్పుడూ ఎవరికీ దక్కిందో ఎవరికీ తెలియదు. ఎవరూ ఆ పేరుతో ఒక్క రూపాయి కూడా చూడలేదు. ఈ విషయం రైతు సంఘాలే కాదు, అధికార గణాంకాలే చెబుతున్నాయి. దానికి విరుద్ధంగా చంద్రబాబు నాయకత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వం రైతుల మేలు కోసం స్థిరీకరణ నిధి ఏర్పాటు చేసి, మామిడి, ఉల్లి రైతుల నష్టపరిహారంగా సుమారు రూ.800 కోట్లు చెల్లించింది. పంటకు సరైన ధర రాకపోతే, కనీసం కొంత భరోసా లభించేది. కానీ జగన్ హయాంలో ఆ భరోసా కరిగిపోయింది. రైతులు అప్పుల బారిన పడి పాతాళంలోకి తొక్కేశారు.

ఈ-క్రాప్‌పై మరో అబద్ధం :

జగన్ ఈ మధ్యే మాట్లాడుతూ ‘‘మా కాలంలో ఈ-క్రాప్ నమోదు పూర్తి చేశాం’’ అని గర్వంగా చెప్పిన మాటలు కూడా తప్పుడు గణాంకాలతో నిండి ఉన్నాయి. వాస్తవానికి కూటమి ప్రభుత్వం అధికారం చేపట్టిన తర్వాతే 97 శాతం ఈ-క్రాప్ నమోదులు పూర్తయ్యాయి. పంటలు, రైతుల వివరాలు డిజిటల్‌గా నమోదవ్వడం వల్లే కూటమి ప్రభుత్వం సబ్సిడీలు, పరిహారాలు వేగంగా అందించగలిగింది. జగన్ ప్రభుత్వం కాలంలో ఈ ప్రాజెక్టు కాగితాలపైనే ఉంది.

ప్రజల నమ్మకం కోల్పోయిన నాయకుడు :

జగన్ ఇప్పుడు ఒక వింత మాయలో జీవిస్తున్నారు. ‘‘తాను చెప్పినదే ప్రజలు నమ్ముతారు’’ అన్న భ్రమలో ఉన్నారు. కానీ ప్రజలు ఆయన అబద్ధాల స్క్రిప్ట్‌ని కంఠస్థం చేసుకున్నారు. ప్రతి సారి ఎన్నికల ముందర ‘‘రైతుల రక్షణ’’, ‘‘పేదల పరామర్శ’’ అంటూ తుపానుల తర్వాత చేసే నాటకాలు ఇప్పుడు ఎవరికీ కొత్తగా అనిపించడం లేదు. ప్రజలు ఆయన మాటలు వినగానే ‘‘ఇంకా ఎన్ని అబద్ధాలు?’’ అని ప్రశ్నిస్తున్నారు.

ప్రజల నిజమైన సమస్యలు తెలిసినా పట్టించుకోని నాయకుడు, మీడియా కెమెరాల ముందు పాపాల ప్రాయశ్చిత్తం చేయడానికి ప్రయత్నించడం ఎంత వింతగా ఉందో ఈ యాత్ర చూపించింది. తుపాను తరువాత రైతుల గుండెల్లో దుఃఖం ఉండగా, జగన్ మాటలు మాత్రం ఆ గాయాలపై ఉప్పు చల్లినట్లయ్యాయి.

రైతు పరామర్శ కాదు – రాజకీయ పునరావృతం :

జగన్ పరామర్శ యాత్ర అంటే రైతుల పరామర్శ కాదు, తన రాజకీయ పునరావృతం కోసం చేసిన ప్రయత్నం. ప్రజల నమ్మకం కోల్పోయిన నాయకుడు మళ్లీ సానుభూతి సంపాదించేందుకు చేసిన ప్రయత్నం. కానీ ప్రజలు ఇప్పుడు ‘‘వారికి అవసరమైనది ఉపాధి, సహాయం, మద్దతు.. అబద్ధాలు కాదు’’ అని స్పష్టంగా చూపించారు.

తుపాను వెళ్లిపోయింది, కానీ జగన్ అబద్ధాల తుపాను మాత్రం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది. ఆ తుపాను వల్ల ప్రజల మనసులో ఉన్న ఆఖరి నమ్మకం కూడా ఎగిరిపోయింది.

జగన్ ‘‘రైతుల పరామర్శ’’ యాత్ర చరిత్రలో గుర్తుండేది కాదు. అది ఒక ఫ్లాప్ షోగా, ప్రజల వెక్కిరింపులకే గురైన నాటకంగా మిగిలిపోతుంది. రైతులు ఇక అబద్ధాలను వినటానికి సిద్ధంగా లేరు. వారు చూస్తున్నారు.. ఎవరు మాటలతో కాక, చేతలతో భరోసా ఇస్తారో వారినే.

జగన్ చెప్పిన ప్రతి వాక్యం అబద్ధమే అని ఇప్పుడు ప్రజలు నిశ్చయించుకున్నారు. రైతుల గుండెల్లో కృతజ్ఞత కంటే విసుగు పెరిగింది. ఆయన చేసిన యాత్రలో చప్పట్లు లేవు, నమ్మకం లేదు, ఆశ లేదు.. కేవలం ఒకే మాట వినిపించింది.

“మళ్లీ అబద్ధాలు మొదలయ్యాయి!”

జమ్ము సాయి కల్యాణ్,

పొలిటికల్ అనలిస్టు,

మేనేజింగ్ డైరెక్టర్,

జనస్వరం మీడియా.