- సామాన్య కార్యకర్తకు దక్కిన అసామాన్య గౌరవం

- అంగన్‌వాడీ కేంద్రం నుంచి శాసనమండలి వరకు..

ఉదయాన్నే నిద్రలేచి పిల్లల ఆకలి తీర్చేందుకు అంగన్‌వాడీ కేంద్రం వైపు పరుగులు తీసే ఓ సాధారణ మహిళ... రాత్రి ఇంటికి చేరుకున్నాక కుటుంబ కష్టాలను తలుచుకుని మౌనంగా కన్నీళ్లు పెట్టుకునే ఓ గృహిణి... ఒకరోజు తన కోసం శాసనమండలి తలుపులు తెరుచుకుంటాయని ఊహించి ఉంటుందా? బహుశా లేదు. కానీ రాజకీయాల్లో పదవులు ఎప్పుడూ పెద్ద పెద్ద పేర్ల చుట్టూనే తిరగవని, నిజాయితీగా పనిచేసే సామాన్య కార్యకర్తకు కూడా ఒకరోజు గౌరవం దక్కుతుందని నిరూపించే కథలు అప్పుడప్పుడూ వెలుగులోకి వస్తుంటాయి.

అలాంటి కథే దాళవాయి రామాదేవిది :

అనంతపురం నగరంలోని సాధారణ కుటుంబ నేపథ్యం నుంచి వచ్చిన రామాదేవి రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెట్టింది పదవుల కోసం కాదు. తన చుట్టూ ఉన్న ప్రజల సమస్యలను చూసి స్పందించడం, అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తల హక్కుల కోసం గొంతెత్తడం, పార్టీ సిద్ధాంతాల కోసం నిలబడటమే ఆమె రాజకీయ ప్రయాణానికి పునాది. సామాన్య కుటుంబం నుంచి వచ్చిన మహిళకు రాజకీయాల్లో నిలదొక్కుకోవడం అంత సులభం కాదు. అందులోనూ ప్రతిపక్షంలో ఉన్న సమయంలో ఎదురయ్యే ఒత్తిళ్లు, కేసులు, బెదిరింపులు మరింత కఠినమైన పరీక్షలే. అయినా ఆమె వెనక్కి తగ్గలేదు.

కష్టకాలంలోనే అసలైన కార్యకర్త ఎవరో తెలుస్తుంది :

రాజకీయాల్లో అధికారంలో ఉన్నప్పుడు వెంట నడిచేవారు ఎందరో ఉంటారు. కానీ అధికారం దూరంగా ఉన్నప్పుడు, ఎదురుగాలి వీస్తున్నప్పుడు కూడా జెండాను పట్టుకుని నిలబడేవారే అసలైన కార్యకర్తలు. "చెట్టు బలంగా ఉంటేనే తుఫానును తట్టుకుంటుంది" అన్నట్లుగా, కష్టకాలంలోనే నాయకత్వానికి కార్యకర్తల అసలు విలువ తెలుస్తుంది. రామాదేవి విషయంలోనూ అదే జరిగింది. అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తల సంఘం అధ్యక్షురాలిగా ఆమె తన వర్గం సమస్యల కోసం పోరాడారు. మరోవైపు పార్టీ కార్యక్రమాల్లోనూ చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. నిర్బంధాలు ఎదురైనా, ఒత్తిళ్లు వచ్చినా వెనక్కి తగ్గకుండా రోడ్డెక్కారు. రాజకీయంగా ప్రతికూల పరిస్థితులు ఉన్న సమయంలో కూడా పార్టీ కోసం నిలబడటమే తన బాధ్యతగా భావించారు. ఆ పోరాటానికి మూల్యం కూడా చెల్లించాల్సి వచ్చింది. ఆమెపై ఆరు కేసులు నమోదయ్యాయని చెబుతున్నారు. ఇంటి ముందు పోలీసుల రాకపోకలు, కేసుల భయం, కుటుంబంపై ఒత్తిడి... ఇవన్నీ ఒక సాధారణ కుటుంబానికి ఎంతటి మానసిక భారాన్ని కలిగిస్తాయో ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. అయినప్పటికీ ఆమె అడుగు వెనక్కి వేయలేదు. "ఎండకు భయపడితే నీడ కూడా దొరకదు" అన్న సామెతలా, రాజకీయ పోరాటంలో ఎదురయ్యే ఎండనూ భరించాల్సిందేనని ఆమె ముందుకు సాగారు.

ఓటమి వచ్చినా నమ్మకం మాత్రం ఓడిపోలేదు :

రాజకీయాల్లో ప్రతి అడుగూ విజయమే కాదు. కొన్నిసార్లు ఓటములు ఎదురవుతాయి. 2021లో రామాదేవి భర్త కార్పొరేటర్‌గా పోటీ చేసి ఓడిపోయిన సందర్భం ఆ కుటుంబానికి నిరాశను మిగిల్చింది. ఎన్నికల్లో ఓటమి అంటే కేవలం ఓ అభ్యర్థి ఓటమి కాదు. దాని వెనుక కుటుంబం పెట్టుకున్న ఆశలు, చేసిన కష్టం, ఖర్చు చేసిన సమయం, ఎదుర్కొన్న విమర్శలు అన్నీ ఉంటాయి. ఆ ఓటమి తర్వాత కూడా ఆ కుటుంబం రాజకీయ ప్రయాణాన్ని ఆపలేదు. ఎలాంటి ప్రతిఫలం వస్తుందో, ఎప్పుడు పదవి దక్కుతుందో లెక్కలు వేసుకోకుండా పార్టీ కోసం పనిచేయడం కొనసాగించారు. ఇక్కడే రామాదేవి కథలో అసలైన ప్రత్యేకత కనిపిస్తుంది. పదవి వస్తే పనిచేస్తాను... పదవి రాకపోతే పక్కకు తప్పుకుంటాను అనే ధోరణి కాదు. పదవి ఉన్నా లేకపోయినా పార్టీ కోసం పనిచేయడమే తన బాధ్యతగా భావించారు. రాజకీయాల్లో ఇలాంటి నిబద్ధత అరుదుగా కనిపిస్తుంటుంది.

పెద్ద పేర్ల మధ్య ఓ సామాన్యురాలి పేరు :

గవర్నర్ కోటా ఎమ్మెల్సీ పదవుల ప్రకటనకు ముందు సహజంగానే అనేక పెద్ద పేర్లు రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపించాయి. పదవులు ఎవరికి దక్కుతాయన్న చర్చలు జరిగాయి. కానీ తుది నిర్ణయం వెలువడే వరకు ఎవరి పేరు ఖరారవుతుందో చెప్పడం కష్టం. అలాంటి సమయంలో దాళవాయి రామాదేవి పేరు తెరపైకి రావడం ఒక విధంగా సామాన్య కార్యకర్తకు లభించిన గుర్తింపుగా నిలిచింది. పార్టీ కోసం సంవత్సరాల తరబడి పనిచేసిన కార్యకర్తకు పదవి ఇవ్వడం అంటే కేవలం ఒక నియామకం కాదు. కష్టకాలంలో పార్టీతో ఉన్న వారికి తమ సేవలను అధిష్ఠానం గుర్తిస్తోందనే భరోసా కూడా. రాజకీయాల్లో "చేసిన పని ఎక్కడికీ పోదు" అనే మాట ఉంది. కాలం పట్టినా, పరిస్థితులు మారినా, నిజాయితీగా చేసిన కృషి ఏదో ఒకరోజు గుర్తింపును తెచ్చిపెడుతుందనే నమ్మకానికి రామాదేవి ఎంపిక ఒక ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది.

ఆ ఒక్క ఫోన్ కాల్.. జీవితాన్ని మార్చిన క్షణం :

రాజకీయ జీవితంలో కొన్ని క్షణాలు జీవితాంతం గుర్తుండిపోతాయి. రామాదేవికి అలాంటి క్షణమే అధినేత కార్యాలయం నుంచి వచ్చిన ఫోన్. తనలాంటి సామాన్య కార్యకర్తను గుర్తిస్తారని ఆమె ఊహించకపోయి ఉండొచ్చు. అందుకే ఆ ఫోన్ ఆమెకు సాధారణ ఫోన్ కాల్ కాదు. సంవత్సరాల పోరాటానికి వచ్చిన సమాధానం. ఎన్నో రాత్రుల ఆందోళనకు దొరికిన ఓదార్పు. ఎన్నో సందర్భాల్లో మింగేసుకున్న కన్నీళ్లకు దొరికిన గౌరవం. చేతులు వణకడం, గొంతు పూడుకుపోవడం, కళ్లలో ఆనందబాష్పాలు రావడం... ఇవన్నీ ఒక పదవి కోసం ఎదురుచూసిన వ్యక్తి స్పందనలు మాత్రమే కావు. "మన కష్టాన్ని ఎవరో గుర్తించారు" అనే భావన నుంచి పుట్టే భావోద్వేగాలు.

బీసీ మహిళకు రాజకీయ గౌరవం :

రామాదేవి ఎంపికలో మరో ముఖ్యమైన అంశం ఆమె సామాజిక నేపథ్యం. బీసీ వడ్డెర సామాజిక వర్గానికి చెందిన సాధారణ మహిళగా ఆమె శాసనమండలిలో అడుగుపెట్టబోతున్నారు. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తి ఎదుగుదలగా మాత్రమే చూడాల్సిన విషయం కాదు. రాజకీయాల్లో సామాజిక ప్రాతినిధ్యం ఎంత ముఖ్యమో గుర్తుచేసే సందర్భం కూడా. సమాజంలోని అట్టడుగు, మధ్యతరగతి, సాధారణ కుటుంబాల నుంచి వచ్చే వ్యక్తులకు అధికార వ్యవస్థలో అవకాశం లభించినప్పుడే ప్రజాస్వామ్యం తన అసలు అర్థాన్ని పొందుతుంది. శాసనసభలు, శాసనమండళ్లు కేవలం రాజకీయంగా ప్రభావం ఉన్నవారికే పరిమితం కాకుండా, క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజలతో మమేకమై పనిచేసిన వారికి కూడా తలుపులు తెరవాలి. ఆ కోణంలో రామాదేవి ఎంపికకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.

పదవి కంటే పెద్దది.. దాని వెనుక ఉన్న ప్రయాణం :

రామాదేవికి లభించిన ఎమ్మెల్సీ పదవిని కేవలం ఒక రాజకీయ నియామకంగా చూస్తే ఈ కథలోని అసలు భావం మిస్ అవుతుంది. ఎందుకంటే ఆమె ప్రయాణంలో పదవి కంటే ముందు పోరాటం ఉంది. గుర్తింపుకు ముందు నిరీక్షణ ఉంది. గౌరవానికి ముందు అవమానాలు ఉన్నాయి. విజయానికి ముందు ఓటములు ఉన్నాయి. ఒకవైపు కుటుంబ బాధ్యతలు... మరోవైపు అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తల సమస్యలు... ఇంకోవైపు పార్టీ కార్యక్రమాలు... వీటన్నింటినీ సమన్వయం చేసుకుంటూ ముందుకు సాగడం సామాన్య విషయం కాదు. "పట్టుదల ఉంటే పర్వతాన్నైనా కదిలించవచ్చు" అన్న సామెత ఇలాంటి సందర్భాల్లోనే గుర్తుకొస్తుంది. పదవి కోసం తలుపులు తట్టిన వ్యక్తికి ఒకరోజు తలుపు తెరుచుకోవచ్చు. కానీ తలుపులు మూసుకుపోయినా వెనక్కి తిరగకుండా నిలబడిన వ్యక్తికి తలుపులు స్వయంగా తెరుచుకోవడం మాత్రం ప్రత్యేకమైన విషయం.

సామాన్య కార్యకర్తకు ఒక సందేశం :

రామాదేవి కథ రాజకీయాల్లో ఉన్న ప్రతి సాధారణ కార్యకర్తకు ఒక సందేశాన్ని ఇస్తోంది. రాజకీయాల్లో వెంటనే ఫలితం రాకపోవచ్చు. కొన్నిసార్లు కష్టపడినంతగా గుర్తింపు రాకపోవచ్చు. ఎన్నో సందర్భాల్లో మనం చేసిన పని మరొకరి పేరుతో వెళ్లిపోవచ్చు. అయినా నమ్మిన సిద్ధాంతం కోసం నిజాయితీగా పనిచేస్తే ఆ కృషికి విలువ ఉంటుందనే నమ్మకం ఉండాలి. ఎందుకంటే రాజకీయ పార్టీకి బలం కేవలం నాయకులతో రాదు. గ్రామస్థాయిలో జెండా మోసే కార్యకర్తతో, ఇంటింటికీ వెళ్లే కార్యకర్తతో, కష్టకాలంలో పార్టీని నిలబెట్టే కార్యకర్తతోనే వస్తుంది. అలాంటి కార్యకర్తను గుర్తించడం పార్టీకి కూడా బాధ్యతే.

కన్నీళ్లకు దక్కిన గౌరవం :

దాళవాయి రామాదేవి కథలో అత్యంత హృద్యమైన అంశం ఇదే. ఒకప్పుడు కుటుంబ కష్టాలను తలుచుకుని కన్నీళ్లు పెట్టుకున్న ఓ గృహిణి... అంగన్‌వాడీ కేంద్రంలో పిల్లల కోసం పనిచేసిన ఓ సాధారణ మహిళ... తోటి కార్యకర్తల కోసం పోరాడిన ఓ నాయకురాలు... కేసులు ఎదుర్కొన్న ఓ కార్యకర్త... ఎన్నికల్లో ఓటమిని చవిచూసిన ఓ కుటుంబ సభ్యురాలు.. అదే మహిళ ఇప్పుడు శాసనమండలిలో ప్రజల గొంతుకగా నిలబడబోతోంది. ఇది ఒక వ్యక్తి ఎదుగుదల మాత్రమే కాదు. "సామాన్యుడికి రాజకీయాల్లో స్థానం లేదు" అనే నిరాశకు సమాధానం కూడా.

చివరికి చెప్పాల్సింది ఒక్కటే :

పదవులు వెతుక్కుంటూ వెళ్లినవారికి పదవి దక్కడం రాజకీయాల్లో సాధారణమే. కానీ పదవిని వెతుక్కోకుండా, ప్రజల కోసం–పార్టీ కోసం పనిచేసిన ఒక సామాన్య కార్యకర్తను పదవి వెతుక్కుంటూ రావడం మాత్రం అసలైన గౌరవం. దాళవాయి రామాదేవికి దక్కింది అలాంటి గౌరవమే. అంగన్‌వాడీ కేంద్రం నుంచి శాసనమండలి వరకు సాగిన ఈ ప్రయాణం... కేవలం రామాదేవి జీవిత కథ కాదు. కష్టాన్ని నమ్ముకున్న కార్యకర్తకు కాలం తప్పకుండా సమాధానం చెబుతుందనే నమ్మకానికి ఒక సజీవ ఉదాహరణ.

 

జమ్ము సాయి కల్యాణ్,

పొలిటికల్ అనలిస్టు.